Zo helpt duurzaam inkopen je voldoen aan wet- en regelgeving

Waarom begint voldoen aan wetgeving bij je inkoop?

Veel duurzaamheidsregels gaan over wat er gebeurt buiten je eigen bedrijf. Waar komen grondstoffen vandaan? Onder welke omstandigheden worden producten gemaakt? En wat is de impact op mens en milieu?

Om die vragen te beantwoorden, heb je informatie van je leveranciers nodig. Door daar al bij het inkopen aandacht aan te besteden, voorkom je dat je achteraf allerlei gegevens moet verzamelen.

Dat is ook relevant voor mkb-bedrijven. Je kunt op drie manieren met duurzaamheidswetgeving te maken krijgen:

Een regel geldt rechtstreeks voor jouw bedrijf of de producten die je inkoopt.
Een grote klant vraagt informatie op om aan zijn eigen verplichtingen te voldoen.
Duurzaamheidseisen worden opgenomen in een aanbesteding of contract.

Welke eisen gelden, hangt af van je sector, bedrijfsomvang en rol in de keten.

Bij welke wetgeving helpt duurzaam inkopen?

1. Ontbossing voorkomen (EUDR)

Koop of verkoop je producten met grondstoffen zoals hout, cacao, koffie, soja, palmolie of rubber? Dan kun je te maken krijgen met de Europese ontbossingsverordening. Deze stelt eisen aan de herkomst van producten om ontbossing tegen te gaan.

Hoe helpt duurzaam inkopen? Door leveranciers vooraf te vragen naar de herkomst van grondstoffen en afspraken te maken over traceerbaarheid, wordt het makkelijker om de vereiste controles uit te voeren en informatie vast te leggen.

2. Duurzamere verpakkingen gebruiken (PPWR)

De Europese verpakkingsverordening stelt gefaseerd strengere eisen aan onder andere recyclebaarheid, materiaalgebruik en schadelijke stoffen in verpakkingen. De eerste algemene toepassing is op 12 augustus 2026 begonnen.

Hoe helpt duurzaam inkopen? Door bij het selecteren van verpakkingen al rekening te houden met materiaalgebruik, herbruikbaarheid en recyclebaarheid, voorkom je dat je later onverwacht moet overstappen. Vraag leveranciers ook naar relevante productinformatie.

3. Dwangarbeid in de keten tegengaan (EUFLR)

Vanaf 14 december 2027 worden producten die geheel of gedeeltelijk met dwangarbeid zijn gemaakt verboden op de Europese markt. Dit geldt ongeacht de grootte van het bedrijf.

Hoe helpt duurzaam inkopen? Door bij leveranciersselectie aandacht te besteden aan arbeidsomstandigheden en mensenrechten. Breng risicovolle onderdelen van je keten in kaart en maak afspraken met leveranciers over het signaleren en aanpakken van misstanden.

4. Informatie over duurzaamheid beschikbaar maken (CSRD en CSDDD)

Bepaalde grote bedrijven moeten rapporteren over duurzaamheid of risico's voor mens en milieu in hun keten aanpakken. De meeste mkb-bedrijven vallen niet rechtstreeks onder deze regels, maar kunnen wel informatieverzoeken krijgen van grotere klanten.

Hoe helpt duurzaam inkopen? Door gegevens over bijvoorbeeld CO₂-uitstoot, materiaalgebruik en arbeidsomstandigheden structureel te verzamelen, kun je sneller reageren op relevante klantvragen. Houd daarbij rekening met de grenzen aan informatieverzoeken die onder de Europese regelgeving gelden.

5. Rekening houden met CO₂-uitstoot bij import (CBAM)

Importeer je bepaalde producten van buiten de EU, zoals staal, aluminium, cement of kunstmest? Dan kun je te maken krijgen met CBAM, de Europese CO₂-grensheffing.

Hoe helpt duurzaam inkopen? Door bij leveranciers gegevens op te vragen over de herkomst en uitstoot van producten, krijg je beter zicht op mogelijke verplichtingen en kosten. Zo kun je deze meenemen in je inkoopbeslissingen.

Afhankelijk van je producten en sector kunnen daarnaast andere regels gelden, bijvoorbeeld voor batterijen, elektronica of chemicaliën.

Hoewel de regels verschillen, vragen ze vaak om dezelfde basis: inzicht in je leveranciers, je producten en de risico's in je keten. Gelukkig hoef je daarvoor niet je hele inkoopproces opnieuw in te richten. Begin met drie stappen:

Stel eisen aan leveranciers. Kijk naast prijs en kwaliteit ook naar herkomst, arbeidsomstandigheden en milieuprestaties.
Maak duidelijke afspraken. Leg in contracten vast welke duurzaamheidsinformatie leveranciers moeten aanleveren en aan welke eisen ze moeten voldoen.
Houd informatie bij. Verzamel relevante gegevens en controleer regelmatig of leveranciers zich aan de afspraken houden.

Zo bouw je stap voor stap aan een inkoopproces waarmee je beter kunt voldoen aan bestaande en toekomstige eisen. En het levert meer op: je krijgt ook beter zicht op risico's, afhankelijkheden en kansen in je keten.